Ամուսնություն

Ամուսնությունը հայերի մոտ յուրահատուկ է, ինչ որ տեղ նաև խորհրդավոր: Ամուսին հայերը փնտրում են ամենայն ուշադրությամբ և մանրակրկտությամբ: Հաշվի են առնում ամուսնու (կին կամ տղամարդ) ծագումնաբանությունը, ֆիզիկական և հոգեբանական անթերի լինելու առումով և, որ ամենակարևորն է, ինտելեկտը:Ընտրյալը երկուստեք պետք է լինի բնական խելքի տեր և կրթված: Ընտրողի և ընտրյալի ծնողները, միայն հայերին բնորոշ խորամանկությամբ, քննում և ստուգում են իրենց փեսային կամ հարսին:

Ավելին

Գինի

Գինին հայկական լեռնաշխարհում ունի առնվազն 9000 տարվա պատմություն: Այն Հայաստանում համարում էին աստվածների ու արքաների ըմպելիք: Հնձանում խաղողը ոտքերով տրորելը ծես էր, որին մասնակցելու իրավունքը միայն տղամարդականցն էր:

Ավելին

Դոլմա

«Դոլմա» խաղողի տերևներով՝ գարնանը հավաքում են խաղողի վազի տերևներ եւ այն հատուկ ձեւով միմիանց հետ սիգարաձեւ փաթաթած պահում են մինչեւ աշուն։ Աշնանը այն արդեն լիովին պատրաստ վաճառում են։Այդպիսի ձեւով պահպանված խաղողի տերեւներից էլ պատրաստվում է հռչակավոր հայկական «դոլման»։

Ավելին

Ընտանեկան սովորույթներ

Հնում հայ կնոջ համար պարտադիր է համարվել գորգագործությանը տիրապետելը: Աղջիկը շատ վաղ հասակից պատրաստվում էր ամուսնության և պետք է ամեն ինչ կարողանար անել` և՛ գորգ գործել, և՛ կարել: Օժիտը հարսնացուի ձեռքի աշխատանքն էր: Սովորաբար վարպետը թելադրում էր գորգը, իսկ երիտասարդները գործում էին:

Ավելին

Ժինգյալով հաց

Ժինգյալով հացը ավանդաբար համարվում է Արցախի ուտեստ: Այն լավ են պատրաստում Արցախի հայերը: Ուտեստը բաղկացած է խմորից և ժինգյալ կոչվող բույսից, որոն աճում է միայն Արցախում: Հայ կանայք միասին հավաքվում են ժիգյալը, որի սեզոնը սկսվում է մայիսից մինչև ամռան վերջ, երբեմն նույնիսկ պահեստավորում են ժինգյալը ամբողջ տարվա համար, բայց, բնականաբար, թարմ վիճակում այն ավելի համով է ստացվում:

Ավելին

Խաշ

Ավանդական հայկական և կարելի է ասել բացառիկ հայկական կերակուր: Հայերը ՙխաշ՚ կերել են անհիշելի ժամանակներից, սկզբում այն եղել է ՛աղքատաց կերակուր՛, այնուհետու վերաճել է ազգայինի և նույնիսկ ճաշկերույթն իր մեջ պարունակում է հպարտության, արժանապատվության և դիմացինին մեծարելու խորհուրդը: ՙԽաշը՚ անհատական կերակուր չէ: Հնարավոր չէ գտնել մի հայի, որ միայնակ ՙխաշ՚ ուտի:

Ավելին

Խոյ

Խոյը Հայաստանում բոլոր ժամանակներում էլ եղել է սուրբ կենդանի, և այսօր էլ հայերը խոյը պաշտում են, որովհետև այն այսօրվա Հայաստանում մատաղացու միակ կենդանին է: Մինչ քրիստոնեական և քրիստոնեական հայկական տաճարների պատերին մշտապես պատկերվում էին խոյի գլուխներ, նույնիսկ 3-2 հազարամյակներից հայտնի վիշապաքարերից շատերը ունեն խոյաձև գլուխներ:

Ավելին

Հայ տղամարդը

Տղամարդը հայկական ընտանիքում համարվում է ընտանիքի գլուխը, կարելի է ասել նրա օրենսդիրն ու պաշտպանը, նա չի զբաղվում ընտանիքի ներքին կենցաղային գործերով(դա անպատվաբեր է համարվում): Նա զինվոր է, ուժի ու իմաստության խորհրդանիշ, ամենածանր գործը վստահվում է միաjն տղամարդուն, նա պետք է տուն կառուցի և պահպանի:

Ավելին

Հայկական հաց-լավաշ

Հայաստանը մտնում է աշխարհագրական «Ոսկե աղեղ» կոչվող գոտու մեջ, որը հայտնի է հացաթխման հնագույն ավանդույթներով, և հենց այդ պատճառով էլ մեր ժողովրդի կերակրացանկում շատ մեծ տեղ է գրավում հացը: Եվ մեր ժողովրդի հոգեբանությունն է անգամ շատ հետաքրքիր, որովհետև մենք ոչ թե ասում ենք «ընթրել», նախաճաշել», «ճաշել» և այլն, այլ պարզապես «հաց ուտել»:

Ավելին

Հարիսա

Հարիսան նույնպես հայերի մոտ տիպիկ ազգային է, բայց միաժամանակ նաև առանձին մարզերում յուրօրինակ ձևով է այն պարտաստրվում: Հարիսան պատրաստվում է ցորենից: Սկզբում ցորենը խաշում և չորացնում են, այնուհետու հատուկ գործիքով, այն կոչվում է զինգ, ծեծում են, որի ընթացքում ցորենը թեփազրկվում է և վերածվում ձավարի:

Ավելին

Հայոց լեզու

Աշխարհի ամենահնագույն լեզուներից Հայոց լեզուն է, որն արդեն 4500 տարի է գործածական է: Հայոց լեզուն պատկանում է հնդեվրոպական լեզվաընտանիքին և այդ ընտանիքում կազմում է առանձին լեզվախումբ: Հայերեն աշխարհում խոսում են 10 մլն. մարդ, որոնցից 3,2 մլն.-ը՝ Հայաստանում:

Ավելին

Հուղարկավորություն

Հայերը իրենց հանգուցյալներին թաղում են հողում, անհիշելի ժամանակներից պահպանվել և սերնդեսերունդ փոխանցվել է թաղման ծեսը: Եթե հնագույն ժամանակներում հանգուցյալին հուղարկավորում էին տուֆից պատրաստված քարե սարկոֆագ-դամբարաներում, ապա քրիստոնեություն ընդունելուց հետո փայտե դագաղներում:

Ավելին

Հայեր

Ընդհանուր բնութագրով հայերը հպարտ են բնավորությանբ, անկախ, պատվախնդիր, տաքարյուն, բարձր զարգացած ինտելեկտով, ավանդապաշտ։ Արտաքին տեսքով միջահասակ, եվրոպոիդ ռասային պատկանող դիմագծերով, գեղեցկադեմ, սև մազերով, աչքերը շագանակագույն, կանայք՝ նրբիրան, նշաձև աչքերով։

Ավելին

Մածուն

Մածունը(կամ քամած մածունը)-հայկական խոհանոցի օգտակար ուտեստներից մեկն է, որը լեռնային երկարակեցության հիմքն է հանդիսանում: Իհարկե, աշխարհի տարբեր գիտնականներ մշտապես իրենց փաստարկներն ունեն մածունի օգտակարության մասին, բայց մեզ համար լավագույն ապացույցը այս ուտեստի օգտակարությունն է` մեր տատիկների ու պապիկների քաջ առողջությունն է:

Ավելին